ΠΕΣΔΑ

ΠΕΣΔΑ

Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων


Το Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ Δυτικής Μακεδονίας) εγκρίθηκε με την υπ΄ αριθμ. 286/2016 Απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Μακεδονίας. Η ισχύς της απόφασης αυτής κυρώθηκε με την ΚΥΑ 61489.5303/19.12.2016 και δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 4151/Β/22.12.2016). Το αναθεωρημένο ΠΕΣΔΑ ενσωματώνει τις απαιτήσεις της ΚΥΑ 52267/1.11.2016 για την έγκριση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του ΠΕΣΔΑ. Περιλαμβάνει σχέδια διαχείρισης για 12 ρεύματα (επικινδύνων και μη) αποβλήτων.

Εγκεκριμένο ΠΕΣΔΑ

Το Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ Δυτικής Μακεδονίας) εγκρίθηκε με την υπ΄ αριθμ. 286/2016 (ΑΔΑ: ΩΖΘΝ7ΛΨ-ΘΓΤ) Απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Μακεδονίας. Η ισχύς της απόφασης αυτής κυρώθηκε με την ΚΥΑ 61489.5303/19.12.2016 και δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 4151/Β/22.12.2016 ΑΔΑ: ΨΣΠ34653Π8-Ν4Θ). Το αναθεωρημένο ΠΕΣΔΑ ενσωματώνει τις απαιτήσεις της ΚΥΑ 52267/1.11.2016 (ΑΔΑ: Ω8ΑΒ4653Π8-ΑΑΠ) για την έγκριση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του ΠΕΣΔΑ.

Το ΠΕΣΔΑ συντάχθηκε με σκοπό την αναθεώρηση, συμπλήρωση και συμμόρφωση του εγκεκριμένου (και εν ισχύ από το 2009) Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης Μη Επικινδύνων Στερεών Αποβλήτων, με τις απαιτήσεις της κείμενης πλέον νομοθεσίας (Ν. 4042/2012, Οδ. 2008/98/ΕΚ) του αναθεωρημένου Εθνικού Σχεδιασμού Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ), που  εγκρίθηκε με την ΚΥΑ 51373/4684/25-11-2015 (ΦΕΚ 2706/Β) και τέθηκε σε ισχύ με την ΠΥΣ 49/2015 (ΦΕΚ 174/Α).

Ο νέος – αναθεωρημένος ΠΕΣΔΑ αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης του συνόλου των αποβλήτων, τα οποία παράγονται στην Περιφέρεια, προσδιορίζει τις γενικές κατευθύνσεις για τη διαχείρισή τους και υποδεικνύει τα κατάλληλα μέτρα που προωθούν ιεραρχικά και συνδυασμένα: α) την πρόληψη, β) την επαναχρησιμοποίηση, γ) την ανακύκλωση, δ) άλλου είδους ανάκτηση, όπως ανάκτηση ενέργειας και ε) την ασφαλή τελική διάθεση σε επίπεδο Δυτικής Μακεδονίας, κατά το αρ. 35, παρ. 1 του Ν. 4042/2012.

Το υπό αναθεώρηση ΠΕΣΔΑ, περιλαμβάνει σχέδια διαχείρισης για 12 ρεύματα (επικινδύνων και μη) αποβλήτων:

  1. Αστικά Στερεά Απόβλητα (ΑΣΑ), που περιλαμβάνουν τα σύμμεικτα, τα ανακυκλώσιμα, τα βιοαπόβλητα, τα Μικρής Ποσότητας Επικίνδυνα Απόβλητα στα ΑΣΑ (ΜΠΕΑ) και τα ογκώδη ΑΣΑ.
  2. Ιλύες από Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ)
  3. Απόβλητα Υγειονομικών Μονάδων (ΑΥΜ)
  4. Βιομηχανικά Απόβλητα (ΒΑ), επικίνδυνα και μη επικίνδυνα
  5. Γεωργοκτηνοτροφικά Απόβλητα (ΓΚΤ)
  6. Απόβλητα Εκσκαφών Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ), μη επικίνδυνα και επικίνδυνα (αμίαντος)
  7. Απόβλητα Ηλεκτρικού & Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού (ΑΗΗΕ)
  8. Οχήματα στο Τέλος Κύκλου Ζωής τους (ΟΤΚΖ)
  9. Απόβλητα λιπαντικών Ελαίων (ΑΕ)
  10. Απόβλητα Φορητών Ηλεκτρικών Στηλών (ΦΗΣ)
  11. Απόβλητα Συσσωρευτών Οχημάτων & Βιομηχανίας (ΑΣΟΒ)
  12. Μεταχειρισμένα Ελαστικά Οχημάτων (ΜΕΟ)

Επίσης, το ΠΕΣΔΑ ενσωματώνει τα Τοπικά Σχέδια Διαχείρισης Απορριμμάτων των 13 Δήμων της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, τα οποία εξειδικεύουν τους στόχους και καθορίζουν τις προτεραιότητες διαχείρισης αποβλήτων σε επίπεδο Δήμων και τα οποία εγκρίθηκαν με αποφάσεις Δημοτικών Συμβουλίων.

Δήμος ΑΔΑ Αριθμός Απόφασης ΔΣ Ημερομηνία
Αμυνταίου 7ΑΟΡΩΨΛ-Ξ7Μ 42/2016 29/2/2016
Βοΐου 7ΜΗ2Ω97-Ω79 42/2016 1/3/2016
Γρεβενών ΩΚ7ΝΩ9Γ-9ΥΓ 63/2016 29/2/2016
Δεσκάτης ΩΤΗ5Ω9Υ-ΞΒ4 45/2016 23/2/2016
Εορδαίας Ω00ΞΩΡ6-Ζ1Ω 22/2016 22/2/2016
Καστοριάς 7ΘΛΑΩΕΥ-ΕΕΑ 58/2016 2/3/2016
Κοζάνης 60ΑΗΩΛΠ-Ξ1Υ 84/2016 2/3/2016
Νεστορίου 6ΙΙ9ΩΚ2-ΞΥΔ 39/2016 29/2/2016
Άργους Ορεστικού ΩΡΞΗΩΞ7-9ΤΚ 49/2016 9/3/2016
Πρεσπών 9ΓΤΜΩΞ8-Ε7Λ 26/2016 24/2/2016
Σερβίων-Βελβεντού ΩΔ68Ω11-2Β9 49/2016 1/3/2016*
Φλώρινας ΨΟΤ4ΩΗΙ-ΝΧΠ 50/2016 1/3/2016

Μετά την διάσπαση του Δήμου Σερβίων-Βελβεντού, στο Δήμο Σερβίων και στον Δήμο Βελβεντού, εκπονήθηκαν νέα Τοπικά Σχέδια Διαχείρισης Απορριμμάτων

Δήμος ΑΔΑ Αριθμός Απόφασης ΔΣ Ημερομηνία
Σερβίων ΩΓΧΖ46ΜΓΗ5-ΧΘΒ 28/2020 9/3/2020
Βελβεντού ΨΚ3546ΜΓΗΖ-9Η2 65/2020 14/6/2020

 

Στόχοι ΠΕΣΔΑ

Οι στρατηγικοί στόχοι του νέου ΠΕΣΔΑ, περιλαμβάνουν τα εξής:

  • Σταθεροποίηση παραγωγής αποβλήτων στα επίπεδα του 2011, με φθίνουσα τάση.
  • Προτεραιότητα στην διαλογή αποβλήτων υλικών στην πηγή.
  • Ολοκλήρωση του αναγκαίου δικτύου σε υποδομές διαχείρισης αποβλήτων έως το 2020, με τη προσθήκη του νέου δικτύου των Πράσινων Σημείων.
  • Μείωση στο ελάχιστο δυνατό της συνολικής ποσότητας ανακτήσιμων αποβλήτων που διατίθενται για υγειονομική ταφή.
  • Ενίσχυση της χωριστής συλλογής Ανακυκλώσιμων υλικών.
  • Περαιτέρω αξιοποίηση δευτερογενών υλικών (κομπόστ /compost, κομπόστ τύπου Α) με εξασφάλιση αυστηρών ποιοτικών προδιαγραφών.
  • Ανάκτηση ενέργειας σε  συμπληρωματικό ρόλο, όταν έχουν εξαντληθεί τα περιθώρια άλλου είδους ανάκτησης.
  • Συστηματική καταγραφή και παρακολούθηση των δεδομένων παραγωγής και διαχείρισης των αποβλήτων.
  • Αναμόρφωση κεντρικού μηχανισμού παρακολούθησης και ελέγχου της διαχείρισης των αποβλήτων.
  • Ενσωμάτωση επικοινωνιακής στρατηγικής ενημέρωσης – ευαισθητοποίησης για τα απόβλητα.
  • Ενσωμάτωση του κεντρικού εθνικού άξονα διαχείρισης των αποβλήτων, που προβλέπει την εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης – επαναχρησιμοποίησης, αλλά και την οικονομική ανάπτυξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με ίδιους πόρους, από την ανακύκλωση, σε άμεση συνεργασία με τους δημότες-ανακυκλωτές.
  • Ενσωμάτωση των τοπικών σχεδίων διαχείρισης από όλους τους Δήμους της ΠΔΜ.

Παράλληλα, βάση των απαιτήσεων της εγκεκριμένης ΣΜΠΕ του αναθεωρημένου ΠΕΣΔΑ, απαιτείται σε κάθε περίπτωση να λαμβάνει χώρα:

  • Αξιολόγηση των επιπτώσεων των έργων και δραστηριοτήτων του ΠΕΣΔΑ σε περιβαλλοντικούς τομείς, όπως η βιοποικιλότητα και το τοπίο, η ποιότητα του αέρα και κλιματική αλλαγή, το έδαφος, το υδατικό περιβάλλον, το κοινωνικοοικονομικό και πολιτιστικό περιβάλλον.
  • Έλεγχος συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις της κείμενης περιβαλλοντικής νομοθεσίας και των θεμελιωδών αρχών της αειφορίας (πρόληψης, «ο ρυπαίνων πληρώνει», εγγύτητας, επανόρθωσης ζημιών).
  • Συσχέτιση με άλλα σχέδια διαχείρισης (αποβλήτων, υδατικών πόρων, βιοποικιλότητας, χωροταξικά) και χρηματοδοτικά προγράμματα (ΣΕΣ, τοπικά αναπτυξιακά).

 

Το ΠΕΣΔΑ συντάσσεται με προοπτική υλοποίησής του και επίτευξης των στόχων της κείμενης νομοθεσίας, εντός της επόμενης 5ετίας (2016-2020), καθώς το 2020 είναι το έτος θέσπισης των στόχων τόσο της Οδηγίας 2008/98/ΕΚ και του Ν. 4042/2012, όσο και του νέου ΕΣΔΑ. Οι εθνικοί αυτοί στόχοι, περιλαμβάνουν ανακύκλωση των 4 βασικών ρευμάτων υλικών κατά 50% κ.β. (Ν.4042) και 65% κ.β. (ΕΣΔΑ), διαλογή στην πηγή των βιοαποβλήτων κατά 10% κ.β. (Ν.4042) και 40% κ.β. (ΕΣΔΑ), εκτροπή των βιοαποδομήσιμων αποβλήτων από τους ΧΥΤΑ κατά 65% κ.β. (Ν. 4042, ΕΣΔΑ) και τέλος υγ.ταφή μη αξιοποιήσιμων απορ/των <30% κ.β. (ΕΣΔΑ).

 

Ειδικά για τα Αστικά Στερεά Απόβλητα (ΑΣΑ), οι στόχοι που πρέπει επιτευχθούν σε επίπεδο ΠΔΜ περιλαμβάνουν:

  • Μείωση των ΒιοΑποδομήσιμων Αποβλήτων (ΒΑΑ) που οδηγούνται σε ταφή στο 35% της ποσότητας έτους 1997, μέχρι το 2020.
  • Ανάκτηση Βιοαποβλήτων (ΒΑ) με χωριστή συλλογή στη πηγή, 40% κ.β. μέχρι το 2020, εκ των οποίων των 3% με οικιακή κομποστοποίηση ή μηχανική κομποστοποίηση επί τόπου.
  • Προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΑΥ) τουλάχιστον για χαρτί, πλαστικό, γυαλί και μέταλλο, 75% κ.β. μέχρι το 2020 και με ΔσΠ για τα ίδια υλικά 65%.
  • Ανακύκλωση Υλικών Συσκευασίας (ΥΣ) σε ποσοστό 80,2% κ.β. και επιμέρους στόχους 92% κ.β. για το Χαρτί, 70% κ.β. για το Γυαλί, 70% κ.β. για τα Μέταλλα, 70% κ.β. για τα Πλαστικά και 80% κ.β. για τα Ξύλα. Και ελάχιστους επιμέρους στόχους το 2020 60% κ.β. για το Χαρτί, 60% κ.β. για το Γυαλί, 50% κ.β. για τα Μέταλλα, 22,5% κ.β. για τα Πλαστικά και 15% κ.β. για τα Ξύλα.
  • Ανάκτηση ΑΗΗΕ, 85% κ.β. μέχρι το 2019.
  • Χωριστή συλλογή και ανάκτηση των ΜΠΕΑ.
  • Χωριστή συλλογή και αξιοποίηση 75% κ.β. των βρώσιμων ελαίων.
  • Συνολική ανάκτηση των ΑΣΑ σε ποσοστό >70% κ.β. μέχρι το 2020.
  • Ασφαλής τελική διάθεση των μη αξιοποιήσιμων ΑΣΑ σε ποσοστό <30% κ.β. μέχρι το 2020.

Αποτελέσματα ΠΕΣΔΑ Δυτικής Μακεδονίας

Σύμφωνα με το αρ. 227, παρ. 2 του 4555/2018 και το αρ. 35, παρ. 2.β. του Ν. 4042/2012 (καταργήθηκε με το αρ. 247, παρ. 1 του Ν. 4555/2018):

«Οι ΦΟ.Σ.ΠΕΣΔΑ έχουν αποκλειστικά την αρμοδιότητα για τη σύνταξη-εκπόνηση ή τροποποίηση του ΠΕΣΔΑ της παρ. 2 του άρθρου 35 του ν. 4042/2012. Αν λειτουργεί μόνον ένας ΦΟΔΣΑ του άρθρου 225 του Ν. 4555/2018 εντός των ορίων μίας περιφέρειας, αυτός έχει την αρμοδιότητα της εκπόνησης και υλοποίησης του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) της εν λόγω περιφέρειας, σύμφωνα με το άρθρο 35 του ν. 4042/2012. Στο καταστατικό των ΦΟΔΣΑ με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας προβλέπεται η αποκλειστική αρμοδιότητα της Γενικής Συνέλευσης, υποχρεωτικά για τη λήψη απόφασης, για την ευθύνη εκπόνησης, υλοποίησης και παρακολούθησης της υλοποίησης του ΠΕΣΔΑ, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 35 του ν. 4042/2012, αν είναι ο μοναδικός ΦΟΔΣΑ της οικείας περιφέρειας».

Η ΔΙΑΔΥΜΑ, ως αρμόδιος φορέας για το σχεδιασμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση του ΠΕΣΔΑ στη Δυτική Μακεδονία, συντάσσει σε ετήσια βάση Έκθεση Προόδου Υλοποίησης του ΠΕΣΔΑ Δυτικής Μακεδονίας, το οποίο υποβάλει αρμοδίως στην αρμόδια Δ/νση Περιβάλλοντος & Χωρικού Σχεδιασμού (ΔΙΠΕΧΩΣ) της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, καθώς και την Δ/νση Διαχείρισης Αποβλήτων και την Γ.Γ. Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας.

Στη συνέχεια παρατίθενται συνοπτικά απολογιστικά στοιχεία και οι δείκτες παρακολούθησης για τη Διαχείριση των Αστικών Στερεών Αποβλήτων (ΑΣΑ) για το έτος 2019.

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Διαχείρισης ΑΣΑ έτους 2019

Παραγωγή ΑΣΑ ανά ρεύμα

Απώλειες μάζας μεταφόρτωσης

Αποθηκευμένα στη ΜΕΑ 31.12.2018 Ανάκτηση AY από ΔσΠ Δήμων, ΒΕΑΣ και ΜΕΑ Ανάκτηση CLO από MEA Απώλειες στις ΜΕΑ

Υπολειμ/τα ΜΕΑ, ΚΔΑΥ στο ΧΥΤΑ/Υ

Βιοαπόβλητα

-

- 0 0 0

87.570

Σύμμεικτα

17.690

555.900 0 15.720.500 30.795.210

31.593.400

Χαρτιά

0

0 15.052.540 0 0

14.115

Πλαστικά

0

0 5.904.816 0 0

239.085

Γυαλιά

0

0 427.500 0 0

106.490

Μέταλλα

0

0 2.292.482 0 0

19.000

Σύνολο ΠΔΜ

17.690

555.900 23.677.338 15.720.500 30.795.210

32.059.660

102.826.298

0,02%

0,54% 23,03% 15,29% 29,95% 31,18%
0,02% 0,54%

68,26%

31,18%

100,00%